Tagarchief: collectief bewustzijn

De relatie tussen geest en ziel


The timing of astral disembodiment in which the spirit leaves the body has been captured by Russian scientist Konstantin Korotkov, who photographed a person at the moment of his death with a bioelectrographic camera.

Begripsverwarring

De woorden 'ziel' en 'geest' worden in onze taal door elkaar gebruikt, maar zijn niet helder gedefinieerd en mijns inziens niet synoniem.

De woorden komen veelvuldig voor in het taalgebruik, in verschillende en soms ook overeenkomende betekenissen. Een paar voorbeelden:
de geest geven versus zieltogend;
geestverwanten versus zielsverwanten.

Ook in andere uitdrukkingen komen we de woorden tegen: met hart en ziel, De Heilige Geest, geestrijk vocht, de ziel van een fles, geestdodend, zielig, geestig, et cetera.
In het taalgebruik zou een goed onderscheid welkom zijn, om verwarring in de betekenis te voorkomen. Wie er de Van Dale op naslaat, wordt ook niet veel wijzer.

Concilie van Constantinopel

De begripsverwarring is onder andere veroorzaakt doordat tijdens het vierde Concilie van Constantinopel (870 na Chr.) werd bepaald dat de mens een ‘rationele en intellectuele ziel’ heeft (Canon 11). Anders geformuleerd: Er werd vastgesteld dat de mens uit twee delen bestond, uit lichaam en ziel, waarbij de ziel enige geestelijke eigenschappen had. Het begrip ‘geest’ werd in dat concilie exclusief door de Rooms-Katholieke kerk geclaimd. Hiermee kwam een einde aan de idee, dat de ‘ziel’ en de ‘geest’ twee kanten van dezelfde medaille zijn. Het Protestantisme verwerpt overigens de conclusies van dat vierde concilie.

De betekenis van 'ziel'

In het Woordenboek der Nederlandsche Taal vinden we meer over de oorsprong van de woorden ‘ziel’ en ‘geest’.
Het woord ‘ziel’ betekent oorspronkelijk: inwendige ruimte, afgesloten holte, nauw aansluitend jasje. Het hangt samen met het oude woord ‘salida’: woonplaats, onderkomen, zaal. Het houdt ook verband met ‘saiwala’, een oud woord dat binnenzee of meer betekent, wat een afgesloten hoeveelheid stilstaand water is; de ziel heeft ook dat aanzicht. Ziel hangt verder samen met het oude woord ‘aiolos’, met de betekenis van: het beweegbare, het veranderlijke. Dit betekent dat het begrip ‘ziel’ wordt uitgebeeld door het stilstaande water, dat door iets anders wordt bewoond en door iets anders kan worden bewogen, namelijk door de geest, die er ook de bron van is.

De betekenis van 'geest'

Het woord ‘geest’ hangt onder andere samen met het oude woord ‘geisa’: koken, bruisen; met ‘geiser’: een regelmatig uit zichzelf werkzame springbron en met ‘gutsen’: krachtig uitstromen. Verder hangt het samen met ‘gist’, waarvan de betekenis is: het van leven bruisende. Daarnaast betekent ‘gist’ ook: het wezenlijke. Het woord 'geest' houdt bovendien verband met het oude woord ‘usgeisnan’, met de betekenis van: datgene, dat in vervoering kan raken en uit kan treden (‘uitgeesten’). Dat betekent dat het begrip ‘geest’ wordt uitgebeeld door de uit zichzelf werkzame bron van bruisend, levend water, die in beweging kan komen en kan rusten. Hiervan uitgaande ben je als geest het wezenlijke, de levende, werkzame eenheid; je bent de uit zichzelf bewegende kracht: de levenskracht.

De goddelijke kern

Als je aan mensen vraagt wat er na de dood naar de hemel gaat, dan zul je in veel gevallen als antwoord ‘de ziel’ krijgen. Etymologisch zou je echter beter kunnen zeggen dat ‘de geest’ naar de hemel gaat – terug naar de ‘algeest’ – in de aanname dat de ‘geest’ de goddelijke kern is in elk mens.
Dit beeld past ook in het geloof in reïncarnatie, waarbij de ‘geest’ tijdens de conceptie weer bezit neemt van een nieuw stoffelijk omhulsel. De ‘ziel’ is dan de optelsom van alle ervaringen, kennis en kunde die een mens in zijn leven opdoet. De ‘geest’ is dan het gemeenschappelijke – de goddelijke kern – in elk mens; de ‘ziel’ onderscheidt ons van andere individuen.

Geestkunde

Freek van Leeuwen beschrijft de relatie tussen ‘geest’ en ‘ziel’ op beeldende wijze in zijn boek Geestkunde:

“De geest is de scheppend werkzame vormkracht. De geest is de kracht die werkt, arbeid verricht en in beweging brengt door middel van zijn eigen vermogens. Het is de geest die met behulp van zijn geestelijke vermogens een geestelijke ontwikkeling doormaakt naar hereniging met de algeest. De ziel is daarentegen de afgesloten holte, de binnenkamer, de binnenwereld, waarin de geest als middelpunt aanwezig is. De geest is de kern, de geest is het hart van de ziel. Als de geest in zichzelf werkzaam wordt door middel van zijn vermogens, dan straalt de geest om zich heen een krachtruimte uit (Latijn ‘aura’: uitwaseming).

De ziel is de van de geest als kracht uitstralende krachtruimte in de vorm van een ruimte die bewoonbaar en vormbaar is. In die ruimte kunnen door de geest denkbeelden worden afgedrukt en herinneringen vastgehouden en opgeroepen. Zij worden daar door de geest opgeroepen en bewerkt en verwerkt met behulp van zijn vermogens.
De ziel omvat een deel met inhouden, waarvan je je bewust bent doordat je het in je eigen binnenwereld kunt waarnemen: de bewustzijnsruimte.”

Het concept collectieF bewustzijn van Carl Gustav Jung en de morfologische velden van Rupert Sheldrake zijn interessante benaderingen om eens na te denken over de samenhang tussen de begrippen ruimte-tijd, geest en ziel.

© Frank van Exter

Advertenties