De filosofie van de hoop

Ernst Bloch

De Duitse filosoof Ernst Bloch (1885-1977) wordt wel de filosoof van de ‘hoop genoemd, omdat zijn originele denkbeelden veelal betrekking hebben op ‘hoop’. Hoop op een betere toekomst, hoop op een betere wereld en met name ook hoop in de zin van de verwezenlijking van idealen in het ‘niet-nu’.
Bloch heeft een utopische zienswijze, door zijn blik te richten op een betere wereld, een wereld van vrede en gerechtigheid. Bloch is niet alleen een marxistisch filosoof, maar ook een atheïstisch theoloog. Hij wilde de tegenstellingen tussen God en mens, hemel en aarde, christendom en atheïsme overbruggen.
In zijn eerste boek ‘Geist der Utopie’ (1918) formuleert Bloch de grondslag voor zijn latere oeuvre, met als belangrijkste werk de vijf delen van ‘Das Prinzip Hoffnung’ (1947).
In het eerste deel ‘Kleine Tagträume’ worden allerlei dagelijkse ervaringen beschreven die refereren aan ‘hopen’ en ‘verlangen’ naar ‘meer’ en ‘beter’. Dagdromen vormen voor Bloch het empirische materiaal voor de ‘nog-niet’ bestaande toekomst. Het tweede deel ‘Das antizipierende Bewusstsein’ vormt de wijsgerige onderbouwing van de utopische verwachtingen. De overige delen van de serie onderbouwen de verwachtingen verder.
Nog weer later postuleerde hij dat concentratie op succes op korte termijn gemakkelijk kan leiden tot het uit het oog verliezen van het uiteindelijke doel[^1].
Dat Bloch als filosoof van de hoop ook heden ten dage nog kan inspireren, bewijst de uitgave van het boek ‘Hoop’ (2009) geschreven door Ronald van der Vorst. Met het onderstaande citaat uit ‘Hoop’ wil ik afsluiten:

"Hoop is de remedie tegen apathie, tegen fatalisme, wanhoop, en is bovenal iets dat aangeleerd moet worden. Het is een onzeker gevoel en een voorbeeld van uitgestelde behoeftebevrediging."

Bronnen

  1. Interessant om over na te denken als je doelen nastreeft op basis van
    Getting Things Done (GTD)

© Frank van Exter

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s